Miesiąc nowych początków

Nisan jest miesiącem nowych początków. Jest pierwszym miesiącem w roku, choć faktyczny nowy rok i zmiana cyferki w dacie następuje pół roku później.

Fakt jego pierwszeństwa względem innych miesięcy wynika bezpośrednio z Bożej wskazówki danej Izraelitom tuż przed wyjściem z niewoli egipskiej. Bóg wskazał na wiosenny nów księżyca i powiedział do Mojżesza:

Począwszy od tego miesiąca Izraelici mają liczyć pozostałe. Wydaje się, że zasadniczym motywem, stojącym za tym porządkiem, jest Boża intencja, by punktem odniesienia w czasie dla Jego ludu był mający miejsce w tymże właśnie miesiącu cud wyprowadzenia z Egiptu. By, jeśli kiedykolwiek będą wspominać którykolwiek inny miesiąc i wydarzenia z nim związane, mieli w pamięci również ten, w którym Exodus miał miejsce. Wspomnienie wyzwolenia jako fundament istnienia, w oparciu o który Izraelici definiować mają własną tożsamość. 

Ta sama micwa dotyczy wierzących w Jeszuę, który w miesiącu Nisan (dokładnie 14 dnia tego miesiąca w czasie ofiary paschalnej) złożył swoje życie, przelewając krew dla naszego zbawienia. To jest dla nas początek – wspomnienie wyzwolenia jako fundament naszego istnienia, w oparciu o który definiować mamy własną tożsamość.

Miesiąc cudownych Bożych interwencji

Nisan to miesiąc cudów. Nazwa tego miesiąca pochodzi od słowa nes (H5251 נֵס), które oznacza cud. Cudem było wyprowadzenie z Egiptu. Cudem było przejście przez Morze Czerwone. Cudem jest zbawienna śmierć Jeszuy i Jego zmartwychwstanie. Nisan to czas widocznych ponadnaturalnych Boskich interwencji, które mają dla nas egzystencjalne znaczenie.

Nisan pozostaje pierwszym z miesięcy roku, a jednocześnie jest siódmym miesiącem bieżącego 5786 roku hebrajskiego. 7 jest liczbą szczególną w biblijnym rozumieniu. To symbol doskonałości, świętości, pełni. Często określa coś, co nie należy do ziemskiego, lecz do Boskiego porządku. Co bardzo istotne, 7 symbolizuje szczególną Boską interwencję w stworzony świat i oznacza moment, w którym Bóg kończy swoje dzieło lub realizuje swój plan. W biblijnym kodzie 7 wskazuje na bezpośredni dotyk Boga i Jego absolutną doskonałość i kompletność w działaniu.

Liczba 7 jest sumą Boskiej liczby 3 i ziemskiej liczby 4. Jako taka wyraża obietnicę o życiu w jedności i bliskości z Bogiem, obietnicę doskonałości i pełni, do jakiej Bóg pragnie doprowadzić nasze życie i nas samych. To obietnica, której spełnienie ma wiele odsłon – każda kolejna wskazuje na nadchodzącą: miesiąc Nisan rozpoczyna roczny cykl świąt, z których każde kolejne niesie nowe objawienie o zbawczym planie Boga. 

Bóg czyni wszystko nowe (por. Ap 21,5). A Nisan jest wezwaniem, by wejść w owo NOWE przygotowane dla nas przez Boga.

Izraelici stanęli wobec konieczności porzucenia ich dotychczasowej niewolniczej i pogańskiej tożsamości. Wszak Egipt był centrum bałwochwalstwa, a plagi, którymi posłużył się Bóg, były manifestacją Jego potęgi skierowaną przeciwko bóstwom egipskim! Nie tyle Egipt musiał uznać potęgę Boga JAHWE. To przede wszystkim Izraelici, którzy nie wiedzieli wówczas zbyt wiele o Bogu, mieli przekonać się, za Kim będą podążać…

Bóg otwiera drzwi, jednak wyjście jest moją osobistą decyzją! Nissan nie jest czasem, w którym można siedzieć na miejscu i czekać, aż rzeczy same się wydarzą! To czas, w którym potrzeba trwać w gotowości na ruch (por. Wj 12,11)! W gotowości, by odpowiedzieć na Boże działanie. To jest właściwa postawa serca w miesiącu Nisan!

Miesiąc odnowienia

Ale owo wyjście jest dopiero początkiem drogi. Kiedy Izraelici wyszli z Egiptu oto stanęli przed rzeczywistością absolutnie dla nich nową i dotąd nieznaną. Nowe jest zarówno ekscytujące, jak i przerażające.

Kiedy lud stanął po drugiej stronie Morza Czerwonego, musiał zmierzyć się z absolutną NOWOŚCIĄ sytuacji, w której się znalazł. Żadne z dotychczasowych zabezpieczeń bytowania nie działały. Żadne ze sprawdzonych sposobów sprawowania kontroli nad własnym życiem nie miały tu już zastosowania. Choć Egipt był strasznym miejscem, był jednak znany i oswojony. A to co znane – mimo, że niekoniecznie dobre – daje poczucie bezpieczeństwa, a bardziej precyzyjnie: stwarza iluzję bezpieczeństwa.

Wolność jest najwspanialszym darem od Boga, jednak bardzo wymagającym. To konieczność ponownego zredefiniowania siebie samego. Wymaga od nas puszczenia tego, co znane i pozwolenia, by Bóg budował nas na nowo. Budował w oparciu wyłącznie o nasze zaufaniu Mu! Nie czujemy się komfortowo w momentach, w których czegoś nie wiemy lub nie rozumiemy. A jednak Bóg pragnie sprowadzić nas właśnie do tego momentu, kiedy będziemy ufać wyłącznie Jemu i będziemy przekonani, że to nasze zaufanie jest jedynym naszym zabezpieczeniem. Wszystko rozbija się o zaufanie Bogu.

Miesiąc prosperity

Nisan to miesiąc błogosławieństwa, prosperity, dobrobytu, jednak realizowanego nie na naszych (ludzkich) warunkach. Izraelici stawiając swe pierwsze kroki na pustyni stracili JAKĄKOLWIEK możliwość zaspokojenia swoich podstawowych potrzeb. Nie mieli siły sprawczej, by pozyskać jedzenie dla siebie i swoich rodzin! Bóg rozpoczynając podróż z Izraelitami pokazuje im, że jest Bogiem potężnym, zapewniającym wszystko, czego potrzebują. Kiedy pytali: Co będziemy jeść? Bóg daje im mannę, której nigdy wcześniej nie widzieli, której nie znali. Na tej drodze wszystko jest nowe i najczęściej nie takie, jak sobie to wyobrażaliśmy. Ale to jedyna droga, która prowadzi do Ziemi Obiecanej.

Nisan jest nam dany, by zacząć żyć inaczej, niż żyliśmy dotychczas – by zacząć żyć polegając wyłącznie na sile Boga! To dobry moment, by zastanowić się, skąd Bóg chce mnie wyprowadzić i dokąd chce mnie poprowadzić. Tak bardzo ważne jest, by znać swoją tożsamość i swój cel. Nisan jest zaproszeniem do porzucenia wszystkich bogów naszego osobistego Egiptu – wszelkich wiążących nas ograniczeń wynikających z własnych (fałszywych) wyobrażeń o własnym bezpieczeństwie – wyobrażeń które trzymają nas w miejscu niezgodności z Bogiem JAHWE. 

Miesiąc chwały

Plemieniem związanym z miesiącem Nisan jest plemię Judy. Juda był czwartym synem Jakuba i Lei, protoplastą plemienia, z którego wywodzi się król Dawid oraz Jeszua, Mesjasz Izraela. Kiedy Lea rodzi swojego czwartego syna, nadaje mu imię wynikające z wdzięczności, jaka w jej sercu wówczas się zrodziła.

Hebrajskie imię Juda (Yehuda – יהודה) oznacza chwałę, dziękczynienie i wysławianie – uwielbienie oddawane Bogu JAHWE. Chwała i uwielbienie sprawiają, że Obecność Boga jest odczuwalna na ziemi. Uwielbienie to nie tylko śpiew, ale przede wszystkim miłość i wdzięczność, która wyraża się w decyzji o poddaniu się i posłuszeństwie Bogu. Rabin Jonathan Sacks zwraca uwagę na fakt, iż imię Juda oznacza również przyznać (się), uznać. Juda, to zatem ten, który przyznaje się do swojego błędu, który uznaje swoją winę i dokonuje teszuwy (powrotu całym swym jestestwem do Boga JAHWE). Mądrość żydowska mówi, że jakkolwiek wielki może być ten sprawiedliwy z natury, ten, który ma charakter sprawiedliwego, to jednak większy jest ten, który jest zdolny do rozwoju i do zmiany. 

Plemię Judy usytuowane było po wschodniej stronie Miszkanu. Kiedy więc Izraelici ruszali w dalszą drogę, Juda szedł na czele i przecierał szlaki. Juda też jako pierwszy stawiał czoło każdemu wrogowi. To nas uczy, że kiedy mierzymy się z nieznanym lub trafiamy na jakąś przeszkodę, jedyną formą radzenia sobie z nimi jest uwielbienie Boga – z całego swego serca, z całej duszy swojej, ze wszystkich swych sił (por. Pwt 6,5). Nisan to sezon, w którym chwale i uwielbieniu musimy oddać pierwsze miejsce. Oddanie chwały Bogu JAHWE jest faktycznym powodem, dla którego Izrael opuścił Egipt.

Miesiąc odważnej ufności

Istnieje pewien żydowski midrasz, który mówi, że kiedy zgromadzeni u brzegu Morza Czerwonego Izraelici zobaczyli nadciągające za nimi w pościgu wojsko egipskie, a Bóg powiedział Mojżeszowi, by podniósł swą laskę i wyciągnął w kierunku morza, by się rozstąpiło, Mojżesz zrobił to, wyciągnął swą laskę w kierunku morza, ale… nic się nie stało. Wówczas pewien człowiek imieniem Nachszon, syn Aminadaba (Z PLEMIENIA JUDY), wszedł do morza. Jednak dalej nic się nie wydarzyło. Szedł wgłąb, aż woda doszła do jego klatki piersiowej – i dalej nic. Potem do szyi – i dalej nic. Szedł głębiej, aż woda zaczęła sięgać mu do nosa. I WTEDY TO SIĘ STAŁO. Wody rozstąpiły się, a Izraelici szli przez środek morza po suchej ziemi, mając mur z wód po prawej i po lewej stronie. 

Co by było, gdyby Nachszon nie wszedł do wody? Co by było, gdyby nie szedł coraz dalej i dalej motywowany ufnością w Bożą obietnicę, chociaż nic nie wskazywało na jej wypełnienie? Czy Bóg rozdzieliłby morze? Nie wiadomo. Może tak, może nie…

Żydowskia mądrość bardzo podkreśla znaczenie tego rodzaju ufności, określanej hebrajskim terminem bitachon. Słowo to oznacza zaufanie, pewność i związane z nimi bezpieczeństwo. Odzwierciedla głęboko zakorzenione oparcie na Bożym charakterze, Jego obietnicach i opiece – w przeciwieństwie do zaufania złożonego w ludzkiej sile lub bogactwie materialnym. W starożytnym Izraelu zaufanie do Boga było główną zasadą wiary. Dla Izraelitów bitachon to nie abstrakcyjne pojęcie, ale praktyczna konieczność, warunkująca przetrwanie w zderzeniu z licznymi wyzwaniami. Bitachon ma ponadnaturalny charakter. To właśnie bitachon uruchamia niebiosa i wyzwala cuda w naszym życiu. Dlaczego? Ktoś, kto posiada bitachon zawsze będzie w stanie dostrzec pozytywną stronę doświadczeń życiowych, co oczywiście nie oznacza, że bitachon miałby być oparty na doświadczeniu. Nie – wręcz przeciwnie. Bitachon nie jest postawą opartą na doświadczeniu, ale taką, która tworzy doświadczenie! „Rzeczy będą dobre, ponieważ wierzę, że są dobre”. I to ważne, żeby podkreślić w tym miejscu, że bitachon nie tworzy dobra – dobro jest rzeczywistością w Bogu. Bitachon dostarcza jedynie środków, dzięki którym ta rzeczywistość może się zamanifestować.

Odwaga Nachszona miała kluczowe znaczenie w kształtowaniu charakteru plemienia Judy – rodu króla Dawida i ostatecznie Mesjasza. Nie chodzi więc o osobistą odwagę, ale o dalekosiężne jej skutki. I nie chodzi tylko o osobisty rozwój – chodzi o to, by coś zmienić w świecie. Kroki wiary jakie podejmujemy mogą mieć ogromne i wieczne znaczenie. Świat szuka ludzi, którzy znają Boga, wykażą się odwagą i podejmą działanie! Oni utorują dalszą drogę. Nisan jest miesiącem odważnych duchowych decyzji w rodzinie, w posłudze, we wspólnocie. 

Miesiąc czystości i prawdy

Przypisaną miesiącowi Nisan literą alfabetu hebrajskiego jest ה hej. Pierwotny kształt litery ה hej z czasów pisma obrazkowego to wyobrażenie człowieka z podniesionymi w rękami – zupełnie, jak czyni się to w postawie uwielbienia. To tworzy pewne powiązanie z charakterem plemienia Judy! 

ה hej to litera, której wartość liczbowa wynosi 5 – tyle, ile jest ksiąg Tory! Według żydowskich mędrców litera ta reprezentuje Boże tchnienie, objawienie i światło. Podobnie i samo słowo hej tworzy takie powiązanie – oznacza ono spójrz, odkryj, oddychaj. W Psalmie 119 występuje seria wersetów rozpoczynających się na literę ה hej. Zawarte w nich prośby dotyczą prowadzenia przez Boga ścieżką przykazań Tory.

Litera ה hej pojawia się dwukrotnie w Tetragramie, stąd łączy się ją z Boską mocą stwórczą. Wymowa spółgłoski ה hej polega na swobodnym przepływie powietrza bez napinania mięśni i bez jakiegokolwiek wysiłku. Jest to jak oddech, tchnienie Boże, inicjujące proces stwórczy! Tchnienie Boże nadaje nowe znaczenie i odnawia istotę rzeczy. Podobnie jak w przypadku Abrama i Saraj, którym Bóg zmienił imiona. Abrah(ה)am i Sarah(ה). Pod wpływem Bożego tchnienia zyskali nową tożsamość, ich życie przemienione zostało tchnieniem Bożym.

W alfabecie hebrajskim występuje podobna do ה hej litera ח chet. Samo słowo chet חטא oznacza grzech, stąd litera ח chet stała się jego symbolem. Według tradycji żydowskiej litera ה hej o otwartej (w przeciwieństwie do ח chet) formie symbolizuje pokutę. Szczelina występująca w literze ה hej wyraża możliwość wyjścia z sideł grzechu. 

W języku hebrajskim istnieją połączenia wyrazów z literą ה hej z wyrazami zawierającymi literę ח chet. Stanowią one swoistego rodzaju przeciwieństwa. Wspaniałym przykładem jest wyraz maca מצה, który jest przeciwieństwem chamecu חמץ. Chamec (zakwas) symbolizuje w Biblii grzech. Zgodnie z Bożym nakazem przed świętem Paschy należy oczyścić dom z wszelkiego chamecu, a podczas trwania tego święta je się wyłącznie macę – chleb przaśny, niekwaszony. Maca, w przeciwieństwie do zakwaszonego chleba, reprezentuje czystość.

Przeczytaj także:

Chamec

Powołani by czekać

Pascha

Może zainteresuje Cię rownież:

Pozostałe z kategorii Miesiące Hebrajskie: